mTavari gverdi
issa koZoevi
SOS!!! gadaarCineT Cemi
xalxi!
bolo ori
saukunis ganmavlobaSi osebis mier mimdinareobs
gegmazomieri mcocavi aneqsia mosazRvre xalxebis miwebis:
qarTvelebis, yabardoelebis, kazakebis, inguSebis. am
drois ganmavlobaSi oseTis teritoria gaizarda oTxjer,
xolo misi mezoblebis teritoriebi Semcirda Sesabamisad.
osebi moqmedeben
principiT "cota CaiCoCe", magram xelsayreli
politikuri garemoebebisas SeuZliaT xelSi Caigdon
teritoriis mozrdili naWeri.
amgvarad osebma
qarTvelebs CamoaWres Sida qarTli. vaxuSti batoniSvilis
rukebis mixedviT Sida qarTlSi Sedioda xevi da dvaleTi,
zedaweli mdinare ardonisa da flagdonis, es raionebi
amJamad Crd. oseTis SemadgenlobaSia.
mzakvruli omi
"maradiuli mtrebis" inguSebis winaaRmdeg
nacionalistma osebma daiwyes rusebis Crdilo kavkasiaSi
mosvlisTanave.
osebis mezobloba
inguSebisaTvis gadaiqca nacionalur ubedurebad.
ixileT srulad rusulad
|
vazirxan masxadovi
ruseTis jildoebi xalxTa
dapyrobisaTvis
mTeli Tavisi istoriis manZilze
ruseTi gamudmebiT awarmoebda agresiul da dapyrobiT omebs
mezobeli qveynebis winaaRmdeg. XX saukunis
dasawyisisTvisMmoskovis patara samTavros sazRvrebi sxvaTa
teritoriebis aneqsiis xarjze gadaizarda gigantur
moculobaSi (22,4 mil. kv.km.).
sabWoTa imperiam, agrZelebda ra
dapyrobiTsa da aneqsiis politikas, ara marto SeinarCuna
dapyrobili miwebi, aramed gaafarTova Tavisi politikuri
gavlena msoflios mraval regionze.
ruseTis imperiis dacemis
bunebrivi procesi daiwyo komunisturi ideologiis krizisiT
gasuli saukunis 80-ian wlebSi da 1991 wels Sevida
damamTavrebel fazaSi, rodesac ssrk 15 suverenul
saxelmwifod daiSala. ruseTis imperiis narCenis sazRvebis
moculoba 17 mil. kv. km-iT Semcirda. imperiis gavlena da
moculoba ganagrZobs Semcirebas.
ruseTis federaciis ai rogori
pirquSi prognozi mogvca, magaliTad gosdumis
deputatma aleqsei mitrofanovma:
Cven wamovediT
afrikidan, Semdeg aziidan, evropidan, dsT-dan, gamovalT
ukanaskneli sazRvridanac: rubliov-uspenskis Sossedan,
restoran mefuri nadirobidan da dimitrovkis
samTo-saTxilamuro centridan, agreTve regionebidan, sadac
aris navTobi, gazi, madneuli qvanaxSiriT.
imis Sesaxeb, Tu rogor xdeboda
rusuli miwebis Segroveba baltiispireTidan
kamCatkamde da taimiridan tuvamdis, mowmoben ruseTis
imperiis oficialuri jildoebi qveynebis dapyrobisaTvis
kolonialuri omebis msvlelobisas.
ix. srulad
|
biZina TavaZe
biologiis
mecnierebaTa kandidati
VIVAT HISTORIA: anu ras
gviamboben mcenareTa
saxelwodebani afsua-afxazTa aborigenobaze saqarTveloSi
samwuxaroa, magram faqtia, rom adiReuri modgmis erT-erTi
tomisaTvis - afsuebisaTvis - istoriuli
qarTuli satomo saxelis "afxazis"
Serqmevam, xolo afsuuri enisadmi "afxazuris"
wodebam, qarTul saxelmwifoebriobas da qarTvelologias,
uamravi usiamovneba da gaugebroba moutana, rac istoriuli
qarTuli kuTxis afxazeTis - dakargvad dagvijda.
dRes aSkaraze aSkaraa, rom istoriuli da Tanamedrove
afxazoba ori gansxvavebuli eTnikuri jgufia: kerZod: istoriuli
afxazebi qarTveluri tomebi iyvnen da istoriuli sabuTebi
mowmoben, rom isini megrulad laparakobdnen, anu
is afxazebi, romelTac kontaqti daamyares jer CrdiloeT
kavkasiaSi, xolo Semdeg saqarTveloSi-afxazeTSi Semosul
afsuebTan, iyvnen megrul enovani qarTvelebi. Tanamedrove
afxazebi ki adiReuli modgmis afsuebisa da qarTveli
afxazebis narevia, afsuuri eniT da aseve araqarTuli
afsuuri cnobierebiT.
marTalia, Tanamedrove afxazebis ZiriTadi birTvi (80%-ze
meti) gaafsuebuli (da ara gaafxazebuli, rogorc SecdomiT
xmaroben samecniero literaturaSi) qarTvelia, magram isini
eniTa da cnobierebiT ukve araqarTul samyaros warmoadgenen
da maT araviTari pretenzia ar unda hqondeT saqarTvelos
istoriul warsulze. marto is rad Rirs, rom afsuebsac da
gaafsuebul qarTvelebsac TavianT moZmeebad miaCniaT Crdilo
kavkasieli tomebi adiRelebi, Cerqezebi, yabardoelebi da
a.S.
vuwodeT ra araqarTul elements qarTuli tomis saxelwodeba -
afxazi, terminologiurma aRrevam is gamoiwvia, rom me-16-17
saukuneebidan saqarTveloSi - afxazeTSi - infiltraciiT
Semosul ucxo modgmis toms, qarTvelTa nawilis asimilaciis
gamo, gauCnda aborigenobis pretenzia da sxvis istorias,
teritorias da istoriul monapovrebs iTvisebs,
imperiuli Zalebis yovelmxrivi da mZlavri mxardaWeriT.
afsuebi rom saqarTvelosa da misi istoriuli kuTxis
afxazeTis aborigenebi ar arian, amas uamravi pirdapiri Tu
arapirdapiri faqti adasturebs, amitom yovelgvari
gaugebrobis Tavidan asacileblad, umjobesi iqneboda
dRevandeli afxazebisaTvis gvewodebina "afsua-afxazi", an "afsua",
namdvili afxazis anu qarTveli afxazisgan gasamijnad.
zRva istoriuli masala mowmobs, rom afxazeTi afsni araa,
xolo afsua afxazi araa. miuxedavad wyaroTa da faqtTa
RaRadisa, imperiuli ZalebiT waqezebuli afsua da rusi
vai-mecnierebi, da maT gverdiT zogierTi qarTveli
vai-istorikosic, amtkiceben, TiTqos afsuebi afxazeTSi
cxovroben axali welTaRricxvis pirveli saukuneebidan
mainc.
es vai-mecnierebi qadageben oraborigenobis absurdul
Teorias, romelsac analogi ar moepoveba msoflio istoriaSi.
amis sawinaaRmdegod, qvemoT Cven qarTvelologias, da e.w.
afxazologias, SevTavazebT friad sayuradRebo monacemebs,
mcenareTa saxelwodebebis Sesaxeb afsuur enaSi, romelnic
winaswar vityviT absoluturad gamoricxavs afsuebis
aborigenobas saqarTveloSi, kerZod, afxazeTSi.
ix. srulad
|
,
lili Zagania
istorikosi
da filologi. gudauTis saRamo skolis direqtori
jvarosnuli laSqroba qarTveli
xalxis winaaRmdeg
daiwyo omi
afxazeTSi. amboben, rom omis mizezi iyo 1992 wlis 14
agvistos, saqarTvelos mTavrobis mier tankebis Seyvana
afxazeTSi. magram, Tu gavaanalizebT aRniSnul TariRamde
movlenaTa ganviTarebas, qveynis saSinao da sagareo
viTarebaTa gaTvaliswinebiT, saomar moqmedebaTa
dawyeba-gamwvaveba moulodneli ar unda yofiliyo, pirvel
rigSi xelisuflebisaTvis (Sinagan saqmeTa saministro,
uSiSroebis komiteti, Tavdacvis uwyeba, ministrTa
sabWo...), Tu rogori ganwyoba viTardeboda afxazeTSi (Sida
qarTlSi - egreT wodebul "samxreT oseTSi" da
a.S) qarTvelebisadmi, aralegalurad da legaluri
saSualebebiT mravali wlis ganmavlobaSi, gansakuTrebiT ki
aqtiurad 60-70-ian wlebidan.
maTi ideologiuri Tu
politikuri winamZRolebis "moRvaweobidan"
gamomdinare, igrZnoboda swrafva, yovelmxrivi mzadeba,
gadamwyveti nabiji gadaedgaT, raTa qarTvelebi ganedevnaT
afxazeTidan
gareSe Zalebis daxmarebiT (ruseTis imperiis, Crd.
kavkasielTa nawilis dezinformaciiT, TurqeTis orazrovani
politikiT qarTvelebisadmi).
winaswar dasaxuli
programiT, gegmazomierad ganxorcielda sakadro cvlilebebi
yvela sferoSi. partiis rigebSi, Tu dadgeboda sakiTxi
sapasuxismgeblo Tanamdebobaze daniSvnisa, afsua
pirovnebas iRebdnen wesdebis yovelgvari darRveviT,
uproblemod. akvnidan dawyebuli, afsua (Tundac osi)
izrdeboda im SegnebiT, rom is erTaderTi kanonieri
aborigenia afxazeTis (osi - Sida qarTlis), mas ekuTvnis
yvelanairi uflebamosileba, ar agebs pasuxs qarTvelis
SeviwroebisaTvis, radgan qarTveli moazrebuli hyavdaT
rogorc "okupanti", "mCagvreli",
"genocidis ganmaxorcielebeli"...
istoriis gayalbebis
safuZvelze (raSic afsua ideologebisTvis faqtiurad
araviTari oficialuri principuli gabaTileba-winaaRmdegoba
ar gauweviaT qarTvel istorikosebs, xelisuflebs) qarTvelis
saxiT, CamouyalibdaT afsuebis araerT Taobas, mtris xati!
xolo qarTuli oficialuri mxaris mxriv, inergeboda
mosaxleobaSi siyvaruli, Zmoba, naTesaoba afxazebsa
(afsuebs) da qarTvelebs Soris. esec erT-erTi
mTavari mizezia imisa, rom am omis winaSe moumzadebeli
aRmoCnda qarTveli mosaxleoba, rogorc zneobrivad ise
materialurad.
vin warmoidgenda
yovelive imas rac moxda!
jvarosnulma
omma gaanadgura uiaraRo, umweod darCenili mSvidobiani
qarTuli mosaxleoba, mowyvita is deda-samSoblos.
omis mizezi
mravalia, magram am mizezTa Soris xom aris mTavari?
mTavari ki mdgomareobs imaSi, rom samTavrobo doneze
oficialurad arasodes ar ganxilula da dResac ki
erTmniSvnelovnad ar wydeba Zireuli sakiTxi: vis ekuTvnis
afxazeTis miwa-wyali - afsuas Tu qarTvels? ra
warmomavlobisaa afsua, ra mimarTebaSia is saqarTvelosTan?
zogierTi qarTveli
istorikosi ase msjelobs: "me xom maqvs amis Taobaze
dawerili naSromi, gana es sakmarisi ar aris?"
diax, araerT Cven
istorikos-mkvlevars aqvs gacemuli pasuxi zemoTxsenebul
kiTxvaze narkvevebSi, statiebSi, radio-satelevizio
gamosvlebSi, magram es mxolod saqarTvelos farglebSi
calkeuli individualuri publikaciis saxiT, Tan
arasakmarisad. dRemde ar Catarebula arc respublikuri, arc
saerTaSoriso mecnierul-Teoriuli konferencia, simpoziumi
gamoqveynebuli naSromTa ganzogadoebiT, erTi mTliani
platformis gansazRvriT: "vin vin aris"
da erTxel da samudamod gairkves, vin saidan movida da
mosuls vin daxvda, gairkves vin vis ecileba am miwebs da
risTvis daiRvara amdeni sisxli?
ixileT
srulad
|
Mmixeil mWedliSvili
saqarTvelo borotebis imperiis
500-wlovan marwuxebSi
"saqarTvelo Cemi salocavi xatia.
ar masvenebs fiqri uborotesi mtris xelSi Cavardnili Cemi
eris saarsebo momavalze. Cemi goneba dReniadag mxolod erT
kiTxvas dastrialebs: gadaurCeba Tu ara saqarTvelo
CrdiloeTis urCxuls?
borot adamianze aranakleb uniaTo
da uTavbolo adamiani mZuls. miTumetes, Tu gangebas aseTi
adamiani qveynis saTaveSi mouqcevia da isic, uzenaesi
uflebis wyalobiT, eris beds ise aTamaSebs, rogorc
kamaTels."
ixileT
srulad
|
ivane javaxiSvili
1783 w. xelSekrulebis Sedegebi
1783 wlis
xelSekrulebis wyalobiT saqarTvelo gaZlierebisa da gareSe
mterTagan uzrunvelyofis magier samis mxriT mtrebiT
garSemortymuli gaxda da ganuwyvetliv saomar
ganwyobilebaSi Cavarda im Tavis mezoblebTanac, romlebic
winaT misi erTguli mokavSireni iyvnen. TviT erekle mefec
da mmarTveli wreebic xedavdnen, rom am politikur nabijis
gamoisobiT saqarTvelo iseTs saSinels gansacdelSi Cavarda,
romlis msgavsi Sahabasis Semdgom ar yofila.
ix. srulad
|
ivane
javaxiSvili
saqarTvelos damoukideblobis mospoba ruseTis mTavrobis
mier da ruseTTan SeerTeba
"12 enkenisTves 1801 w.
peterburgSi saqarTvelos ruseTTan SeerTebis Sesaxeb
aleqsandre I-is manifesti iyo gamocxadebuli, romelSiac
farisevlurad naTqvami iyo, viTomc es aqti mxolod
saqarTvelos keTildReobis Zlieri surviliT yofiliyos
nakarnaxevi."
"ruseTis mTavrobam icoda,
rom saqarTvelo amis gamo aRSfoTebuli iqneboda, Svidi Tvis
ganmavlobaSi am manifests saqarTveloSi ar acxadebda. xolo
rodesac meti damalva aRar SeiZleboda da misi gamoqveyneba
da xalxis daficeba aucilebeli Seiqmna, maSinac gen.
knorings imedi ara hqonda, rom qarTvelebi nebayoflobiT
sakuTar damoukideblobis mospobaze Tanxmobas
ganacxadebdnen da ruseTis qveSevrdomobis fics miiRebdnen.
amitom gadaswyvita es saqme motyuebiT da muqariT
moexerxebina. man dahpatiJa gavleniani wreebi,
Tavadaznauroba da q. tfilisis moqalaqeni da rodesac
yvelam Tavi moiyara, man brZaneba gasca, rom maTTvis
saieriSod gamzadebuli rusis jari SemoertyaT.... gen.
knoringma amis mnaxvels xalxs winadadeba misca ruseTis
qveSevrdomobisa da erTgulebis fici mieRoT. qarTveloba
gaocebuli da aRSfoTebuli iyo aseTi umsgavso saqcieliT.
mowinave wriTgan mravalma imodeni gambedaoba gamoiCina,
rom Semortymul jars ar SeuSinda, ZaliT fici ar miiRo da
eklesiiTgan gavida. maSinve gen. knoringma brZaneba
gasca, rom ukmayofiloni daeWiraT da cixeSi CaesvaT."
ix. srulad
|
tariel futkaraZe
taliavinis komisiis daskvnis
kidev erTi "rusuli pasaJi"
taliavnis komisiis daskvnaSi
mxolod iribadaa warmoCenili, rom saqarTvelos dampyrobelia
ruseTi. ruseTis jari saokupacio jaria saqarTveloSi
(kavkasiaSi). samwuxarod, taliavinis komisiis daskvnis
sxva epizodebSi rusul-sabWouri politizebuli
"samecniero" kvlevebis analogiurad,
damaxinjebulia saqarTvelos uaxloesi istoriac da Zveli
istoriac; kerZod:
1. ruseTis mier 1992-93 wlebSi
saqarTvelos kanonieri xelisuflebis damxoba saqarTvelos
Sida areulobadaa kvalificirebuli;
2. qarTveli eri warmodgenilia
subeTnosTa konglomeratad;
3. saqarTvelo warmodgenilia
istoriulad arSemdgar saxelmwifod...
ix. srulad
|
2008 wlis agvisto
istoriuli
kolxeTisa da iberiis teritoriebis dapyroba
rusebis,
osebisa da afsua separatistebis mier

ixileT video
|
jemal
gamaxaria afxazeTi
XIX s. dasawyisSi da XX s. 20-30-ian wlebSi
1921 w. dekemberSi
gaformda xelSekruleba saqarTvelosa da afxazeTs Soris.
saqarTvelos ssr pirveli konstituciis (1922 w.) mixedviT
afxazeTis ssr Sedioda saqarTvelos SemadgenlobaSi (Tavi
I,1). es debuleba ganmeorebulia 1926 wlis afxazeTis
konstituciaSic. sabWoTa kavSiris pirvel konstituciaSi
(1924 w.), romelic respublikebis konstituciebze maRla
idga, afxazeTi moixsenieba ara rogorc ssr, aramed
avtonomiur respublikad (Tavi IV,15). 1931 w. TebervalSi
es saxelwodeba Sevida afxazeTis (Semdeg saqarTvelos)
konstituciaSic. realurad moxda mxolod saxelis gadarqmeva,
romelsac 1926 w. konstituciiT gansazRvrul
uflebamosilebaze gavlena ar mouxdenia. rogorc 1931
wlamde, ise 1931 w. Semdeg afxazeTi iyo da darCa
saqarTvelos nawilad. amitom gancxadebebi,
afxazeTis ,,aRiarebiT viTom ,,istoriuli
samarTlianobis aRdgenis Sesaxeb, sinamdvileSi
istoriuli usamarTlobis damkvidrebas, saqarTvelosagan misi
kuTvnili teritoriebis sabolood Camocilebas isaxaven
miznad.
ix. srulad
rusul enaze
|
winaparTa nakvalevze
Cveni
koxta winaprebi sezonurad imosebodnen
WiaTuris
raionSi, ZuZuanas gamoqvabulSi napovni masaliT dgindeba,
rom Cveni winaprebi 34000 wlis winaT zamTarSi jixvis
bewvis Tbil tansacmels icvamdnen, zafxulSi, - selis gril
samoss. amasTan, tansacmels Rebavdnen sxvadasxva frad da
cxovelis kbilebisa da niJarebisgan gakeTebul samkaulsac
atarebdnen.
12.10.2009
z z z
diRmis
velis CrdiloeT nawilSi unikaluri samarxebi aRmoaCines
naqulbaqevis
teritoriaze 3000 wlis winandeli unikaluri samarxebi
aRmoaCines. napovnia uZvelesi marani, romelic IV-V
saukuneebiT TariRdeba. naqulbaqevi istoriulad
umniSvnelovanesi teritoriaa. aq aris aRmoCenili romis
imperatoris vespasianes warwera (ax.w. 75 weli).
12.10.2009
|

inga
RutiZe
filologiis mecnierebaTa doqtori
leqsikis sesxebis erTi
Taviseburebis Sesaxeb TurqeTis eTnikur qarTvelTa
metyvelebaSi M
me-19 saukuneSi ruseTis
mier ganxorcielebul politikas Sedegad saxelmwifoebriobis
dakargva, erTiani saxelmwifos daSla, teritoriebis
dakargva, qarTveli eris sxvadasxva eTnografiuli jgufebis
calke xalxebad gamocxadeba, mahmadian qarTvelTa sakuTari
sacxovrisidan ayra da TurqeTSi didi gadasaxleba mohyva,
romelic istoriaSi muhajirobis saxeliTaa cnobili.
muhajiroba qarTveli
eris istoriaSi sruliad samarTlianadaa miCneuli erT-erT umZimes
tragediad. arcerT Semosevas, arcerT barbaros dampyrobels ar
miuyenebia imodena zarali istoriuli zemo qarTlis
(samcxe-saaTabagos) kuTxeebisaTvis, rac muhajirobam moutana.
ZirZveli qarTuli miwa daicala mosaxleobisagan. TiTqmis dacarielda
kola, artaani, SavSeTi, klarjeTi, livana, murRuli, maWaxeli, tao,
aWara, qobuleTi. dacarielebul soflebSi gaCanagda meurneoba, bevri
soflis saxsenebeli samudamod waiSala. saarqivo cnobebi
gvatyobineben, rom 1879 wlis gasaxlebis Semdeg qobuleTSi ori
aTasi mcxovrebidan xuTasamde darCa, xolo maxlobeli soflebi
sruliad gaveranda da gapartaxda. iyo soflebi, sadac arc erTi suli
aRar darCeniliyo. mag. kvirike-qobuleTSi, arsenauli-qedaSi,
ereguna-murRulSi...
muhajirobis dros ayril
mahmadian qarTvelTa didi nawili, romelic Tavs gurjs"
uwodebs, garkveuli wlebis xetialis Semdeg bursis
vilaieTis qalaq inegolsa da mis
mimdebare soflebSi damkvidrda, sadac ramdenime eTnosis
warmomadgenlebma: Turqebma, afxazebma, Cerqezebma, qurTebma,
bulgarelma pomakebma, arnautebma, bosnielebma, boSebma...
moiyares Tavi. Ees am teritoriaze mcxovrebTa arasruli
CamonaTvalia. dRes mTlianad eTnikuri qarTvelebiTaa dasaxlebuli
inegolis 13 sofeli: sulhie, fevzie, baTaqli, gulbahCe,
hairie, muraTbei, hilmie, saadeTi, mesrurie, bahCeqaia,
TufeqCiyonaRi, yazeli, xolo yarayadis
mosaxleobis didi umravlesoba eTnikuri qarTveli, "gurjia",
mcire raodenobiTaa warmodgenili e. w. mesxi Turqi",
xolo baharieSi, yarajayaiasa da
gunei qesTaneSi eTnikuri
qarTvelebi sxva eTnosis warmomadgenlebTan erTad cxovroben.
ix. srulad
|

dvalebisa da dvaleTis Sesaxeb
dvalebi (Zveli
orTografiiT "dualni") kavkasionis mTavari qedis
centraluri nawilis ZvelisZvel mkvidrT warmoadgenen.
dvaleTi saqarTvelos gasabWoebis Semdeg e.w.
"CrdiloeT oseT-alaneTis respublikis"
SemadgenlobaSia da nara-mamisonis qvabulis
saxelwodebiTac moixsenieben.
vaxuSti bagrationis
TqmiT, dvaleTSi iyo Semdegi xevebi: kasris, zramaga,
JRale, nara, zrogo, zaxa, Truso, maRrandvaleTi. es
teritoria jer kidev farnavazis droidan qarTlis
(iberiis) saxelmwifos ekuTvnoda. Cv. w.aR. I-II
saukunidan iq mcxovrebni antikur wyaroebSi moxseniebuli
arian Talis, valis, Tualis saxeliT.
dvalebis tomi erTi
periodi bacburi (CeCnebisa da inguSebis monaTesave,
iberiul-kavkasiuri) warmomavlobisad miaCndaT, axla ki
miRebuli Tvalsazrisia, rom isini wminda qarTuli
warmomavlobisani iyvnen. maTi STamomavlebi arian dvali,
dvaliSvili, dvalaZe, dvalaSvili, qasraZe, cxovrebaSvili,
tuaevi, valievi da sxva.
qristianoba dvaleTSi VI
saukunis Sua wlebidan gavrcelda. igi Sedioda niqozis
eparqiaSi.
dvaleTSi uaRresad
patrioti da ganaTlebuli xalxi cxovrobda, aq didad
ganviTarebuli iyo qarTuli kultura.
saqarTvelos istoriam
araerTi ganaTlebuli dvali icis.
qarTveli kaligrafebi
moRvaweobdnen metwilad ierusalimis jvris monasterSi,
sinas mTaze da ucxoeTSi moqmed sxva qarTul monastrebSi,
zogierTi saqarTveloSi. ioane dvali cxovrobda XI
saukuneSi, mas gadauweria "Tveni", manve 1055
wels gadawera "wminda basilis cxovreba",
romelic dawerilia nusxuriT. miqael dvals gadauweria
"Jamni". stefane dvals "JamiswirvaTa
krebuli". giorgi dvals gadauweria "labeWinis
oTxTavi, rasac XIII saukunes miakuTvneben. dvali mamebis
Rvawli didia qarTuli kulturis ganviTarebis istoriaSi. XIV
s_Si damaskoSi qristianobisaTvis ewama nikoloz dvali. mas
Tavi mohkveTes.
dvaleTs didi
mniSvneloba hqonda Cveni saxelmwifosaTvis, aq gadioda
CrdiloeT kavkasiaSi gadasasvleli gzebi. amitom Cveni
mefeebi gansakuTrebul simagreebs agebdnen da did
yuradRebas uTmobdnen dvaleTs. aq aris kasris, daviTis,
xilakas da sxva uZvelesi qarTuli sasazRvro-strategiuli
cixe-koSkebi. Tu qarTvel mefes dasWirdeboda, gaxsnida
"dvaleTis gzas" da velur tomebs, romlebic mas
emorCileboda, Seusevda romis imperias, mere - bizantias.
Cveni winaprebi
cdilobdnen, dvaleTis kliteebi yovelTvis xelT hqonodaT da
ar daeTmoT es qarTuli mxare. magram yivCaRTa mowolis
Sedegad osebma Crdilo kavkasiis baridan mTaSi
gadmoicvales da nel-nela dvaleTsac moawvnen.
monRolTa Semosevebis
mere, romlebic aseve moawvnen osebs CrdiloeTidan da
amorekes stepebidan mTaSi, dvaleTSi nel-nela gaCdnen
"morCili", xizani osebi. Tumca es mxare mainc
qarTul kuTxed rCeboda da qarTul saxelmwifoSi Semodioda.
XVII saukuneSi dvaleTis mouravi iyo giorgi
saakaZe.
rusTa daxmarebiT
dvaleTis xizanma osebma moaxerxes qarTuli mosaxleobis
didi nawilis gamodevna an gaoseba. am periodidan osebi
dRevandeli cxinvalis regionSi gadmovidnen da iqauri
Tavadebisa da qarTuli mosaxleobis xiznebi gaxdnen. Tumca
mere mada gaexsnaT da rusebisa da moRalate qarTvelebis
meSveobiT miaRwies "avtonomiur olqs".
dRes, aseve rusebisa da
moRalate qarTvelebis meSveobiT gamarjvebuli osebi,
cdiloben cxinvalis regioni deda-samSoblos CamoaSoron.
dvaleTi aris daaxloebiT
600 kv.km. farTobis teritoria, cxinvalis regioni 3800
kv.km.
rogorc
vxedavT, amiTac ar dakmayofildnen osebi da axalgoris
raionsac gadaswvdnen, da rogorc dvaleTSi da samaCabloSi
moimoqmedes, an gamoyrian qarTvelebs, an gaaoseben.
da
maTi swrafva qarTuli teritoriebis miTvisebisa, amiT ar
damTavrdeba, Tu droze ar viRoneT rame!!!
ixileT
srulad
X X X
zaqaria
WiWinaZe
osebis
Camosaxleba qarTlSi da qarTvelTa amagi da Rvawli maTzed
tfilisi
1916
|
|
mimaCnia,
rom rogorc erovnul moRvawes, zviad
gamsaxurdias
didi damsaxureba miuZRvis Tavisi qveynis winaSe. is iyo
saqarTvelos pirveli prezidenti da Tavdauzogavad ibrZoda
qveynis damoukideblobisaTvis. me masTan xSirad mqonia
kamaTi, magram udavoa, rom zviad gamsaxurdia iyo didi
sazogado moRvawe.
xolo rogorc
politikosi, igi SevardnaZeze naklebi namdvilad ar aris.
misi politika gacilebiT ufro zneobrivi iyo, rogorc mcire
erebis, ise zogadad, - adamianis uflebaTa dacvis sferoSi.
ase vafaseb me zviad gamsaxurdias.
gamsaxurdia istoriuli pirovnebaa da samudamod darCeba
istoriaSi...
iuri
orlovi
helsinkis
saerTaSoriso federaciis sapatio Tavmjdomare, a.S.S.
"russkaia
misl", parizi
n. televnaia
Zmadnaficebi
ukuniTi ukunisamde
"roca gamsaxurdias winaSe dadga
sakiTxi, Tu visi sisxli unda daRvriliyo. man uyoymanod gaakeTa
arCevani...
saqarTvelos bediswera mis bediswerad
iqca. misi cxovrebis tragedia misi sikvdiliT ar dasrulda.
sayvareli samSoblo kvlav Zveleburad jvarcmulia da xan Cumad, xan
xmamaRla ismis xmebi, rom zviadi cocxalia, rom igi dabrundeba...
da zviad gamsaxurdias da joxar dudaevs,
sruliad gansxvavebul adamianebs, hqondaT erTi siyvaruli da erTi
rwmena - kavkasia. maT icodnen, rom RmerTma kavkasiis Seqmnisas
gansakuTrebuli guluxvoba gamoiCina. man imdeni masala moandoma
mis Seqmnas, rac Tavisuflad eyofoda ramdenime qveynis Seqmnas.
magram TviT RmerTs ar SeuZlia qveynis ramdenime nawilisagan
erTiani kavkasiis Seqmna. samagierod, adamianebs SeuZliaT
kavkasiis ganadgureba da gamsaxurdia da dudaevi xedavdnen, rom
xalxTa axali dasjis da tanjvis didi Rame dgeba yvelaze tragikul
da yvelaze lamaz miwaze da gamsaxurdia da dudaevi xedaven, rom
mxolod kavkasiis xalxTa kavSiris Seqmnas SeuZlia gadaarCinos maTi
adaT-wesebi, cxovrebis niri, xolo zogi - srul ganadgurebas."

da, ai, meomari da
moazrovne, CeCeni da qarTveli, musulmani da
qristiani, xels uwvdian
erTmaneTs da xdebian mokavSireebi da Zmadnaficebi saukunod da ukuniTi
ukunisamde.
ixileT
srulad
|
 inguSebis
mimarTva qarTveli erisadmi
dRes inguSeTSi
situacia Zalian gamwvavebulia. yoveldRe klaven
adamianebs, nebismier dros SeiZleba moxdes afeTqeba.
xalxi daiRala da daxmarebas iTxovs.
Cemi xalxis
saxeliT vTxov qarTvel ers, dagvexmareT!
Cven araerTxel
mivmarTeT Tqvens xelisuflebas da parlaments, magram isini
dRemde duman. Cveni xalxebi saukuneebis manZilze
cxovrobdnen erTad da exmarebodnen erTmaneTs. Cven viciT,
rom moZme qarTveli eri Tavis Zmebs da debs gasaWirSi ar
miatovebs!
Cven mouTmenlad
veliT Tqvengan genocidis aRiarebas Cveni xalxis
winaaRmdeg, romelic moawyo da dRemde agrZelebs
sisxlismsmeli ruseTi.
pativiscemiT,
moZme qarTvel ers
ibragim
lianovi
inguSTa
saTvistomos xelmZRvaneli belgiaSi
|
zviad gamsaxurdia
raindi, romelic dinebis
sawinaaRmdegod micuravda

70 wlis win,
1939 wlis 31 marts daibada zviad konstantines Ze
gamsaxurdia.
gamsaxurdia
iyo erovnul-ganmaTavisuflebeli da adamianis uflebaTa
dacvis moZraobebis lideri saqarTveloSi (1960-1990),
demokratiulad arCeuli saqarTvelos respublikis pirveli
prezidenti, mecnieri (filologi, istorikosi, filosofosi,
Teologi), mwerali da mTargmneli. misi samecniero
moRvaweobis sferoSi Sedioda: qarTuli mwerlobis istoria,
iberiul-kavkasiuri civilizaciis istoria, qarTuli kulturis
istoria, amerikuli poeziis istoria, rusTvelologia,
anTroposofia, qarTuli marTmadidebluri eklesiis istoria da
a.S. is iyo avtori 40 mniSvnelovani samecniero Sromisa (4
monografiis) da 200-ze meti publicisturi narkvevis.
ix.
srulad
|
axmet
zakiri, saTaTreTi
ruseTis
imperiis istoriul xlarTebSi
"ruseTis politikuri moRvaweebi
gamudmebiT cdiloben sazogadoebas da dasavleTis
xelmZRvanelebs STaagonon azri imperiuli koncefciis
erTiani da ganuyofeli ruseTis" TiTqosda
kanonzomierebis Sesaxeb. magram, sapirispiros mowmobs
istoriuli faqtebi, movlenebi. sxvas amtkicebs agreTve
qronologia, Sedgenili istoriuli monacemebiT, didi da
mcire enciklopediebiT. am mokle qronologias sxvagvarad
ver uwodeb, rogorc JamTaaRwera ruseTis imperiis -
xalxTa sapyrobilis, borotebisa da sicruis imperiis
Camoyalibebisa, warmoSobisa, SeuCerebeli cocvisa."
"nebiT Tu uneblied, faqtiurad
saxelmwifoebriv doneze, kultivirebuli iyo yovelive
ararusulisadmi Seurigebloba. amis Sesaxeb sruliad
damajereblad mowmobs CrdiloeTis, cimbiris, Soreuli
aRmosavleTis ZirZveli mosaxleobis bedi, romlebic
aRmoCndnen sikvdilis zrvaris winaSe "civilizaciis
nayofis" Sedegad, romelic maTSi "ufrosma
Zmam" Seitana sacxovrebeli garemos msxvreviT -
ekonomikuri agresiiT "saukunis mSeneblobaTa",
koloniuri Zarcvis, maTi tradiciebis, Cveulebebis
msxvrevis, arasrulfasovani, aratradiciuli kvebis,
daundobeli eqspluataciis, maTi Sromis arasavaldebulo
Secvlis, daavadebebis: Wleqis, avitaminozis, veneriuli
daavadebebis (adre am mxareebisTvis ucnobi), profesiuli
daavadebebis, alkoholizmis Sedegad."
"rus xalxs arasodes rgebia
xvedrad deportaciis saSinelebebi. misTvis ar waurTmeviaT
sakuTari saxelmwifoebrioba, mas arasdros axvevdnen Tavs
sxvis kulturas, enas da religias."
ixileT
srulad
|
komunikaciebis erovnulma komisiam
mozardTa fsiqikis damangreveli kodeqsi miiRo
12 marts komunikaciis erovnulma
komisiam sofio britanCukis TavmjdomareobiT miiRo
dadgenileba mauwyebelTa qcevis
kodeqsis miRebis
Taobaze.
kodeqsSi, romelic TiTqmis oTxi
wlis ganmavlobaSi ixileboda, ar iqna gaTvaliswinebuli
arasamTavrobo organizaciebisa da sazogadoebis ZiriTadi
SeniSvnebi da moTxovnebi. proeqti dasaSvebad miiCnevs
arasrulwlovnebisaTvis Seuferebeli masalis: Zaladobisa da
seqsis scenebis Cvenebas 20 saaTidan (wyalgamyofi 22
saaTidan gadmoitanes 20 saaTze) da, rac mTavaria,
proeqtis teqstSi ganxilvis gareSe Seitanes absurduli
debuleba (45-muxli, 1 punqti, qvepunqtebi "e"
da "z"), riTac daSvebulia Zaladobis (mkvleloba,
TviTmkvleloba, sikvdiliT dasja) scenebis Cveneba 16 wamze
naklebi droiT (im varaudiT, rom adamiani 15 wamis
ganmavlobaSi ver aRiqvams danaxul scenas da Zaladoba ar
axdens mavne zegavlenas). aseTi daSveba uprecendentoa
msoflioSi. fsiqologiuri gamokvlevebi aCvenebs, rom
Zaladobis demonstrireba ramdenime wamis ganmavlobaSic ki
mavne zegavlenas axdens adamianze, gansakuTrebiT ki
arasrulwlovanze.
yvela es cvlileba arsebul
kanonmdeblobaSi ganxorcielebulia "Tavisuflebis
institutis" xelmZRvanelis levan ramiSvilis zewoliT,
rac naTlad metyvelebs, rom komunikaciebis erovnuli
komisia ukve didi xania aRar warmoadgens damoukidebel
maregulirebel organos da erTmniSvnelovnad icavs mxolod
mauwyebelTa komerciul interesebs.
12.03.2009
|
"Relavs
da mZvinvarebs zRva CrdiloeTisa, sanapirosa TvisTagan
gadmoxeTqili da warRvnasa eqadis mravaltanjulsa Cvensa
mxaresa da Tqven, rCeulno iveriisano, Tqven unda ixsnaT
samSoblo gansacdelisagan, Tqven unda ganusvenoT mas,
miiyvanoT navTsayudelsa myudrosa da daamyaroT masSi
Zmoba, mSvidoba, wesiereba da bedniereba. Tqveni erToba,
erTsulovneba da dRisa varamis ganmsWvreteloba windi ars
imisa, viTarmed "aRdgebian mkvdarni",
saqarTvelo gacxoveldeba da qarTveli eri kvlav aRbeWdavs
mateanesa Sina kacobriobisasa saqmeTa TvisTa sagmiroTa.
iyavn, iyavn!"
kirion II
|
saqarTvelos didi aTeuli
zogis gasakvirad,
proeqt "saqarTvelos didi
aTeulis" 22
dekembris monacemebiT, pirvel adgilzea zviad
gamsaxurdia, meoreze daviT aRmaSenebeli,
mesameze ilia WavWavaZe.
arasruli 14 Tvis ganmavlobaSi
gamsaxurdiam Caatara referendumi, ris safuZvelzec
aRadgina saqarTvelos damoukidebloba, gaauqma ukanono e.w "samxreT oseTis
avtonomiuri olqi", riTac aRadgina istoriuli
samarTlianoba, aRadgina miwisZvrisgan daqceuli
raionebi da rom ara 1991-92 wlebis saxelmwifo gadatrialeba,
ufro mets aRadgenda da gaakeTebda saqarTvelos
sakeTildReod.
zviad gamsaxurdias pirveli
adgili aris protesti maT mimarT vinc
uRalata, vinc cili daswama, vinc esrola, vinc gaaZeva,
vinc mokla da vinc samSoblos moRalateoba daabrala.
23.12.08
X X X
2001 wels Cvenc gvqonda analogiuri
proeqtebis Seqmnis survili, romelic moiTxovda garkveul
materialur-teqnikur bazas. am mizniT gvqonda Sexvedrebi da
saubrebi "sorosi"-sa da "horizonti"-s fondis
warmomadgenlebTan da saxva kerZo pirebTan, magram ratomRac am
proeqtis aqtualuroba da saWiroeba ver davanaxeT. erTaderTi, vinc
dagvexmara, iyo IREX-is "internetSi daSvebisa da swavlebis
programa" (IATP). Cveni mwiri SesaZleblobebiT gavakeTeT
vebgverdebi "gamoCenili qarTveli qalebi" (qarTuli da inglisuri
varianti) da "qarTuli gvarebi" (inglisuri
varianti). am ukanasknelSi gvarebi dalagebulia erTgvari reitingis
mixedviT.
rac Seexeba proeqt "saqarTvelos
didi aTeulis" garSemo atexil "gaugebrobebs" -
ikveTeba minimum 3 mizezi: gamsaxurdia, wmindanebi da hakerebi.
es ukanaskneli problema proeqtis administratoris gancxadebiT 23
noembridan dawyebula da romelime pirovnebaze xmebis momatebac ar
yofila SeuZlebeli, aqedan gamomdinare manana arCvaZis gancxadeba
"xmebis moparva-damatebaze" realobas ar aris moklebuli.
ixileT 9 ianvars (sapatriarqos
gancxadebaze erTi dRiT adre) "saqarTvelos didi aTeulis"
vebgverdze ganTavsebuli gancxadeba "Cvens vebgverds hakerebi
uteven":
"iberiana"
22.01.09
ixileT agreTve:
xalxma
aCvena vin aris misTvis Zvirfasi - britanuli proeqti gamoCenili
Tanamemamuleebis Sesaxeb saqarTvelos televiziaze. isa
qaZoevis martirologia
|
anzor ToTaZe - "osebi
saqarTveloSi: miTi da realoba"
naSromSi gaSuqebulia
qarTul-osuri konfliqtis anatomia, qarTuli da ucxouri
literaturuli wyaroebisa da oficialuri demografiuli
monacemebis analizis safuZvelze ganxiulia saqarTveloSi
XVII-XIX saukuneebSi osebis Camosaxlebisa da cxinvalis
ZirZveli mosaxleobis sakiTxebi, naCvenebia osi diletanti
mecnierebis absurduli mosazreba `samxreT oseTis"
1774 wels ruseTTan SeerTebis Sesaxeb, maT mier
saqarTvelos istoriis damaxinjebis arnaxuli faqtebi da
qarTuli kulturuli memkvidreobis miTvisebis cdebi, mTeli
rigi oficialuri statistikuri monacemebis mixedviT
saqarTveloSi mcxovrebi osebis cxovrebis yvelaze maRali
done yofil sabWoTa kavSirSi.
|
erovnul-ganmaTavisuflebeli
moZraobis Semadgenel politikur organizaciaTa,
sazogadoebriv organizaciaTa da pirovnebaTa erTi jgufis
gancxadeba
saqarTveloSi
`oseTis~ Seqmnis kidev erTi mcdelobis gamo
saqarTvelos da misi eris winaSe
dRes ori sabediswero kiTxva dgas.
pirvelia: SesaZlebelia Tu ara,
rom saqarTvelo gadavarCinoT im umZimesi gansacdelis Jams,
roca Cvens qveyanas msoflios araerTi didi, saSualo da
mcire Zala ebrZvis?
meorea: Tu `ho~, maSin ra da ra
konkretuli moqmedebebisgan (saxeldobr, saqarTvelos
xelisuflebis ra da ra nabijebisgan) Sedgeba Cveni qveynis
gadarCenis, anu dRevandeli mdgomareobidan misi
gamoyvanis, es procesi?
saqarTvelos
erovnul-ganmaTavisuflebel moZraobas, Tavisi Semadgeneli
politikuri da sazogadoebrivi organizaciebisa da
pirovnebebis saxiT, am orive kiTxvis pasuxi aqvs.
ixileT
srulad
|
ia bagration-muxraneli
200
wlovani patimroba
imperiuli
zraxvebi, Sovinizmi, Zaladoba, kanonierebis gaTelva,
eTnokonfliqtebis danergva leitmotivia ruseTis meore
aneqsiisa 1921 wels da mesame aneqsiisa 1991-92 ww.
dekember-ianvarSi. maSin ganxorcielda saqarTvelos axali
okupacia, romelsac mohyva afxazeTis, Sida qarTlis droebiT
dakargva, mravalaTasiani msxverpli, ltolvilTa 300 000
armia. sagulisxmoa, rom XX saukunis dasasrulis Jams
ruseTma TiTqmis ucvlelad gamoiyena saqarTvelos dapyrobis
gegma, romelic ganxorcielda XIX saukunis dasawyisSi
bagrationTa taxtis damxobiT, eklesiis ganadgurebiTa da
qarTveli xalxis genocidiT.
ruseTis
agresia XXI saukuneSic grZeldeba.
Cveni Rrma rwmeniT, mesame aTaswleulSi
Sesuli qveyana, romelSic dResac muSaobs ulmobeli
represiuli manqana qarTvelTa mosaspobad, erovnul ideas
kvlav gaaigivebs eklesiasTan da mefesTan, romelic eris
sulieri da fizikuri janmrTelobis garanti da xati iqneba.
monarqi dadgeba eris da qveynis sadarajoze, rameTu
iyureba saukuneTa miRma, agrZelebs istorias da zrunavs
qveynis momavalze memkvidris saxiT.
ixileT srulad
|
Cveni tragedia Cvenive
marTlac zRvargadasuli tolerantobaa
Cven dRes Cveni
samSoblos dacvisTvis, Cveni samSoblos siyvarulisTvis
visjebiT, Cveni samSoblo CvenTvis yvelaferia. Cveni
tragedia Cvenive marTlac zRvargadasuli tolerantobaa,
uxsovari droidan Cveni karebi yovelTvis Ria iyo aTasi
gaWirvebulisTvis, devnilisTvis, boganosa da
maTxovarisTvis, bevrma sikeTe ukuRma Semogvibruna da
dRevandeliviT laxvari Cagvca gulSi. magram Cven sikeTes
RmerTs vukeTebdiT yovelTvis, aki ambobs qarTuli andaza
"stumari RvTisaa"-o. karsmomdgari stumari
CvenTvis miwaze mosiarule RmerTi iyo, amitomac
vegebebodiT fexqveS, amasac xedavs RmerTi da amitomac
vuZlebT amden qartexilebs, mtrad mosul ucxo Tesls,
romelsac mudam hqonda saSualeba bednierad ecxovra
saqarTveloSi, magram maT saqarTvelo uqarTvelebod
moindomes da amitom Cagvagdes Sav dReSi.
al.
sanduxaZe
ixileT
srulad
|
1991 wlis 9 aprilis
damoukideblobis aRdgenis aqti, putin-duginis
geopolitikuri gegmebi da rusuli okupaciis dasasrulis
dasawyisi
saqarTveloSic da
saerTaSoriso politikur-diplomatiur wreebSic dRes
aqtualurad iTvleba kiTxva:
- 2008 wlis 7
agvistos amierkavkasiaSi omi saqarTvelom daiwyo Tu
ruseTma?
kiTxvis amgvarad
dasma ukve cxadyofs, rom dasavluri analitikuri
centrebisTvisac ki kavkasiuri konfliqtebis arsi jer kidev
naTlad ar aris gaazrebuli. Sesabamisad, dRes aqtualuria,
rom civilizebulma msofliomac, dezorientirebulma rusulma
sazogadoebamac da saqarTvelos mosaxleobamac gaigos sruli
da kvalificirebuli simarTle kavkasiaSi mimdinare
movlenebis Sesaxeb.
prof.
tariel futkaraZe
ixileT srulad
|
avTandil kaxniaSvili
samarTlis doqtori
`ajanyebis uflebidan" _
plutokratiul tiraniamde
mxolod mSvidobiani,
konstituciur farglebSi moqceuli qmedebebiT (saCivrebi,
sasamarTlosadmi mimarTva, mitingi, manifestacia,
daumorCilebloba) unda mivaRwioT imas, romGfaqtobrivma
xelisuflebam aRiaros arCevnebis totaluri gayalbeba,
srulyos saarCevno kanonmdebloba, daiTxovos saarCevno
administracia, Seqmnas realurad damoukidebeli da
miukerZoebeli saarCevno komisiebi, an gadadges da
arCevnebis Catarebis saSualeba sazogadoebis ndobiT
aRWurvil da obieqtur specialur organos miandos.
ixileT
srulad
|
ruseTis
morigi agresia saqarTveloSi
mitacebulia
qarTuli teritoriebi, gadamwvar-gadabugulia qarTvelebis
saxlebi, infrastruqtura, borjomis tye-parki, da mravali
sxva;
Seuracxyofili,
nacemi da nawamebia mravali adamiani. sacxovrebeli
adgilebidan gamoyrilia aTasobiT saqarTvelos moqalaqe.
rac
yvelaze mTavaria, daRupulia uamravi adamiani, maT Soris
genofondi. es aunazRaurebeli danakargia, romelsac araferi
aRar eSveleba.
yovelive
amaSi didi roli Seasrules: osma, afsua, afxazma da sxva
separatistebad wodebulma ruseTis agentebma
11.09.2008
|
aleqsandre sanduxaZe
msoflio
donis politikosma, didma moazrovnem,
genSeris, qolis, beikeris, buSis, andriotisa da Tansu
Cileris saamayo megobarma gaubedurebul saqarTvelos,
rogorc misma sulierma winaparma stalinma, sabediswero
bombebi dautova saboloo gadaSenebisa da moTxrisTvis!
swored rom misi wyalobiT iqna es
teritoriebi okupirebuli da mis mierve samSvidobo
mandatiT aRWurvili ruseTis saokupacio jarebi
Cayenebuli.A
ixileT srulad
|
msoflios
sazogadoebriobas, yvela keTili nebis adamians!
saqarTveloSi
Seqnili e. w. eTnokonfliqtebi sinamdvileSi aris ruseTis
imperiis mier inspirirebuli saomari kerebi, Seuwynarebeli
separatizmi da eqstremizmi, romelsac samwuxarod Tavs ver
aRwevs Cveni moZme afxazi da osi xalxi, romlebic TiTqos
da TviTgamorkvevisa da Tavisuflebisaken
eswrafvian, sinamdvileSi eqstremistTa liderebi ver
malaven ruseTis imperialistur miznebs da aRiareben kidec
am qarTuli teritoriuli erTeulebis ruseTis imperiis
SemadgenlobaSi Sesvlas.
ixileT srulad
|
sabediswero gvirabi
prezidentis
"samxreT oseTisTvis" SeuzRudavi avtonomiis
miniWebis gegma da ruseTisTvis SeTavazeba - iyos
"samxreT oseTis avtonomiis" garanti saqarTvelos
teritoriaze, problemas mainc ver moagvarebs. piriqiT,
SesaZloa am gegmam xeli Seuwyos Sida qarTlis Cabarebas
konfliqtebis organizatoris - ruseTisaTvis; im
mxarisaTvis, romelmac gadagvkida erTmanTes osebi,
qarTvelebi, afxazebi, somxebi; romelic Cvens dasustebas
da ganadgurebas elodeba, rom mere kargad gvmarTos.
erTaderTi
gamosavali TiTqmis 20 wliani qarTul-osur-rusuli
konfliqtis mogvarebisa aris sabediswero rokis
gvirabis, borotebis arteriis amoqolva erTxel da
samudamod.
uxsovari droidan
vcxovrobdiT rokis gvirabis gareSe da kidev mravali aTasi
weli vicxovrebT rogorme.
SeuZlebeli araferia!
07.2008
|
|

endriu
anderseni
politologiisa da istoriis
profesori
kalgaris universitetis
samxedro-strategiuli
kvlevebis centris kavkasiis specialisti
TamaSi
"amoucnobi warsuliT" saeWvo awmyosaTvis
pasuxi
CoCievs okeanis gaRmidan
TviTgamocxadebuli
"samxreT oseTis respublikis" amJamindeli
teritoria, aseve istoriuli raioni Tualia-dvaleTi (Tualia
amJamad Crdilo oseT-alaniis SemadgenlobaSia) Sedioda
aRmosavleT qarTuli qarTl-kaxeTis samefoSi da aranairad ar
iyo gamoyofili Sida qarTlis mxridan. saerTod unda iTqvas,
rom maT aRmosavleT saqarTvelosagan damoukideblad arasodes
ar uarsebiaT.
ixileT
srulad
|
|
istoriuli iberiisa da kolxeTis teritoriebis aneqsia demokratiis saxeliT

sabWoTa ruseTma
qarTveli xalxis nebis gareSe, saqarTveloSi Seqmna 3
saxelmwifoebrivi warmonaqmni - afxazeTisa da aWaris avtonomiuri
respublikebi da samxreT oseTis avtonomiuri olqi.
1921 wlidan
moyolebuli, ruseTi gegmazomierad axorcielebda saqarTveloSi ucxo
tomTa Camosaxleba-damkvidrebas da maT mier miwebis miTvisebas
qarTuli eTnosis Seviwrovebis xarjze.
qveynis garedan
Tavsmoxveuli gegma - saqarTvelos federaciul saxelmwifod
gardaqmnis Sesaxeb, logikurad asrulebs saqarTvelos
damoukideblobis winaaRmdeg mimarTuli ruseTis SeTqmulebis bolo
etaps.
ixileT srulad
|
"aqvT
ki ufleba im pirebs ilaparakon saqarTvelos
damoukideblobaze, mis Tavisuflebaze, vinc xeli moawera
saqarTvelos dsT"-Si SeTrevas, nulovan
variants, rusi okupantebisTvis samSvidobo"
mandatis miniWebas?" "danaSaulis
daviwyeba, wayrueba da maszed Tvalis daxuWva saqarTvelos
mermisis ganadgurebaa!"
aleqsandre
sanduxaZe
ixileT srulad
|

inga
RutiZe
filoogiis mecnierebaTa doqtori
eTnikur qarTvelTa enis
SenarCunebis sociolingvistur aspeqtTa Sesaxeb TurqeTSi
gvian Sua saukuneebSi
saqarTvelos istoriaSi mimdinare mTeli rigi istoriuli da
politikuri movlenebis Sedegad qarTvelTa garkveuli nawili
TurqeTis saxelmwifoSi cxovrobs. saukuneebis ganmavlobaSi
mimdinare mTeli rigi procesebis miuxedavad, qarTuli ena
Zalze myari, daurRveveli organizmi aRmoCnda, romlis moSla
da darRveva verc mwvave politikurma viTarebam da verc
drom ver moaxerxa, radganac es iyo qarTvelTa eTnikuri
erTobisa da kulturis uwyvetobis ganmapirobebeli.
eTnikurma qarTvelebma qarTuli ena saukuneebs gamoatares
da dRemde Semogvinaxes, rogorc eTnokulturuli informaciis
unikaluri wyaro.
ixileT srulad
|

goCa kelenjeriZe
separatizmi da konstituciuri monarqia
qarTul-espanuri paralelebi
200 welze metia,
ruseTi axorcielebs samxedro okupaciis gziT saqarTvelos
mcocav aneqsias: dvaleTi, soWi, afxazeTi, Sida qarTli;
ruseTi dRes
iseve hyidis saqarTvelos, rogorc gagviyida
mesxeT-javaxeTis 2/3 adgilobrivi qarTveli mosaxleobiT
(1922 w. lenin-aTaTurqis garigeba).
ruseTi Tavad
ubiZgebs saqarTvelos natosken..., rodesac soWis
dabrunebis nacvlad afxazeTs gvarTmevs da arRvevs ra
yazbegis SeTanxmebas, samxreT oseTad asaRebs istoriul
Sida qarTls".
ixileT srulad
|
|
putini morigi "amerikuli kartofili"
Cveni qveynis mTavari problema,
bolo Cvidmeti wlis manZilze ganviTarebul sabediswero
movlenebSi, ganpirobebulia qarTveli eris permanentuli
SecdomebiT da procesebis analizisadmi aSkarad subieqturi
SezRuduli damokidebulebiT. aqedan gamomdinare,
sabediswero momentSi Cvens mier daSvebuli Secdomebis
tragikuli Sedegebis mZevlebad vimyofebiT mudmivad.
yovelive amis mizezi gayalbebuli faseulobebis, Tu maxinji
stereotipebis mier datyvevebul Cvens azrovnebaSia. zaza tabataZe
ixileT srulad
|
|

avTandil kaxniaSvili
samarTlis doqtori
Tsu-is iuridiuli fakultetis asocirebuli profesori
korufcia,
privatizacia (`prixvatizacia~), federalizacia da eTnokonfliqtebi
"iSviaTi
tolerantobiT gamorCeuli qarTvelebiT dasaxlebul `RvTismSoblis
wilxvedr qveyanaSi~, romelic mravali erovnebis
adamianma daigula samSoblod, aragonivrulia eTnikuri an
Tundac religiuri niSniT avtonomiebis Seqmna."
"miT
umetes, miuReblad miviCnev xelovnurad Seqmnili da
SemdgomSi sruliad samarTlianad uaryofili terminis
`samxreT oseTis~ kvlav gamoCenas qarTvel politikosTa da
JurnalistTa erTi nawilis leqsikonSi. droa,
erTxel da samudamod SevTanxmdeT, rom oseTi
kavkasionis qedis CrdiloeTiT mdebare mezobeli saxelmwifoa.
ixileT srulad
v
v v
2008
wlis 21 maisis arCevnebi iuristis TvaliT
v
v v
`ajanyebis
uflebidan" _ plutokratiul tiraniamde
|
msoflio sazogadoebriobas,
demokratiuli qveynebis xelisuflebebs,
a.S.S-s, evrokavSiris, euTos da
yvela im saerTaSoriso sadamkvireblo misiis
warmomadgenlebs, romlebic 2008 wlis 5 ianvars
imyofebodnen saqarTveloSi riggareSe saprezidento
arCevnebze damkvirveblebad
"sanam saqarTveloSi ar aRmsdgara kanoniereba, misi
legitimuri xelisufleba, Cven pativs vcemT saqarTvelos
xalxis, misi mosaxleobis nebas. mogiwodebT: nu dauSvebT
igive ukanonobebs, rac aqamde xdeboda saqarTveloSi Tqveni
mxardaWeriTa da xelSewyobiT! nu CauklavT saqarTvelos
mosaxleobas momavlis imedebs! nu gaumrudebT kidev erTxel
warmodgenas WeSmariti demokratiisa da sityvis
Tavisuflebis Sesaxeb.
nuTu
TqvenTvis arafers niSnavs is masiuri saerTo saxalxo
gamosvlebi, romlebSic aseul aTasobiT xalxi iRebda
monawileobas, gana is ar iyo arCevnebic, plebiscitic da
referendumic?"
saqarTvelos farglebs
gareT mcxovrebi qarTveli politikuri emigrantebi
6
ianvari 2008 w.
ixileT
srulad
|
kavkasiis geopolitikuri
mniSvneloba da saqarTvelos dRevandeli orientirebi
"Tu stabiluri
kavkasia/saqarTvelo gvinda, saqarTvelos moqalaqebmac da
saqarTvelos megobrebmac, erTi mxriv, naTlad unda gavacnobieroT
qarTvelTaTvis istoriuli faseulobebis (erTiani
enobriv-kulturuli memkvidreoba, qarTulenovani eklesia...)
mniSvneloba da meore mxriv, unda SevqmnaT pirobebi,
saqarTveloSi legitimurad da mSvidad Catardes plebisciti da yvela
donis arCevnebi.
mxolod aseT SemTxvevaSi
avicilebT Tavidan kavkasiis destabilizacias, romelic ase surs
amierkavkasiis SenarCunebis mosurne imperiul Zalas..."
prof.
tariel futkaraZe
ixileT
srulad
|
mimdinare
nacionalisturi isteria da misi SesaZlo Sedegebi
erovnulad ganwyobil qarTvelobas
kargad axsovs, rom putCis Semdgom, prezident zviad
gamsaxurdias erovnuli xelisuflebis araerTi gafrTxilebis
miuxedavad, SevardnaZis moRalate xelisuflebis mier
saqarTvelo xelovnurad gaRvivebuli nacionalisturi isteriis
fonze CaTreul iqna damarcxebisaTvis ganwirul,
"gayidul" samxedro konfliqtebSi samaCablosa da
afxazeTSi - "afxazeTis xafangSi".
garkveuli TvalsazrisiT, msgavsi
movlenebi viTardeba axlac...
ixileT
srulad
|
saqarTvelos zviad
ganmaTavisufleblis partiis
sazRvargareTis
biuros gancxadeba
bolo
dros saqarTveloSi ganviTarebuli movlenebis Sesaxeb
"dRevandeli e.w. opoziciis
absolutur umravlesobas lomis wili miuZRvis amJamindeli
rTuli politikur-sazogadoebrivi viTarebis Seqmnasa da
damkvidrebaSi. mravali maTgani xom SevardnaZis mier
Seqmnili politikuri figurebi an misi guSindeli
mokavSireebi arian."
"miuxedavad Cveni
radikaluri poziciisa, Cven samarTliani guliswyromiTa da
aRSfoTebiT vgmobT moSimSileebisa da mSvidobiani
demonstraciis darbevas a. w. 7 noembers saqarTvelos
amJamindeli reJimis mier."
8
noemberi 2007 weli
ixileT
srulad
|
qarTuli enis me-2 kongresi iranSi
deda
enis saerTaSorisi dRis aRsaniSnavad,M2007 wlis 27-28
ivliss iranis qarTveloba didad zeimobs "qarTuli enis
me-2 kongresis" Catarebas qalaq martyofSi. kongress
xelmZRvanelobs martyofis mowinave inteligenciis wre,
romelTa rigebSi arian qarTuli enis maswavleblebi.
kongress aseve gverdSi udgas martyofis yvela kulturul
sferoSi momqmedi administraciuli centri da umaRlesi
saswavlebelic.
kongresis
mTavari lozungia:
1.
saqarTvelosagan damoukideblad adgilobriv iranel qarTvelTa
kulturis Secnoba;
2.
qarTuli enis damwerlobiTi gavrceleba qarTul
sazogadoebaSi;
3.
qarTuli enis adgilobriv presaSi Setanis SesaZleblobis
masalis ganxilva, miuxedavad iranis konstitucis
Tanxmobisa;
4.
iranel qarTvelTa enis SeZleblobisa da damaxasiaTebeli
Tvisebebis ganxilva.
|
mimarTva saqarTvelos sazogadoebas
gansakuTrebiT
mZime danaSaulis: mkvlelobis, yaCaRobis, gaupatiurebis, qurdobis
ricxvis mateba arasrulwlovanebSi, satelevizio arxebiT wlebis
ganmavlobaSi Zaladobisa da uzneobis arapirdapiri propagandis
bunebrivi Sedegia da savaraudod kidev moimatebs.
15 ivnisi 2007 weli
ix.
srulad
|
saqarTvelos pirveli prezidentis
zviad gamsaxurdias neSTi saqarTveloSi gadmoasvenes
saqarTvelos
pirveli prezidentis zviad gamsaxurdias neSTi 14 wlis
Semdeg dabrunda saqarTveloSi.
1
aprils, bzobas, zviad gamsaxurdias neSTi daikrZala
mTawmindis mweralTa da sazogado moRvaweTa panTeonSi.
aTiaTasobiT saqarTvelos moqalaqem kidev erTxel gamoxata
saqarTvelos pirveli prezidentisadmi didi siyvaruli da
pativiscema.
ix.
srulad
|
|
baskeTis premiers
mieniWa sapatio doqtoris wodeba
2006 wlis 8 Tebervals baskeTis
prezidenti, xuan xose ibareCe imyofeboda
saqarTveloSi. ivane javaxiSvilis saxelobis Tbilisis
saxelmwifo universitetma ibareCes mianiWa sapatio
doqtoris wodeba misi ZalisxmevisaTvis adamianis uflebebis
dacvasTan dakavSirebiT da Tbilissa da baskeTis qveyanas
Soris urTierTobebis gaRrmavebisaTvis.
"CemTvis
sapatio doqtoris wodebis moniWeba, rogorc baski
prezidentisaTvis, es aris baski erisaTvis am gamorCeuli
wodebis miniWeba, Cveni xalxis cnoba da Cvens qveynebs
Soris mWidro kulturuli, saganmanaTleblo urTierTobisa da
megobrobis garanti."
"mcirericxovani
eri, romelsac bask xalxs vuwodebT, udides pativs scems
ara mxolod Tavis Tavs, aramed yvela ersa da kulturas.
Cven namdvilad varT eri, romelic iltvis am kulturasTan
Tanacxovrebisaken da am planetaze cota ufro ukeTesi da
samarTliani momavlis SenebaSi Tavisi mcire wvlilic
Seaqvs."
"baski
eri civilizebuli eria, mSvidobiani da mSromeli. es aris
TviTmyofadi da amayi eri. iseve rogorc qarTvelebi,
varsebobdiT jer kidev aTaswleulebis win, roca
qveynierebaze ar iyvnen saxelmwifoebi da is erebi dRes
rom arseboben."
"Cven
gvsurs Cveni TviTmyofadobis, mSobliuri enis, kulturis
SenarCuneba da Cveni mokrZalebuli xarkis gaReba axali
universaluri kulturisadmi. mSvenivradaa SesaZlebeli -
monawileoba miiRo gafarToebul realobaSi, ise rom
SeinarCuno da gaaRrmavo erovnuli identuroba, xolo
globalizaciis procesebi gamoiyeno Sens sasargeblod."
"mxolod
carieli navi micuravs dinebis mimarTulebiT, xolo Cven
mainc meamboxe sulis erebi varT."
"baski
eri, iseve rogorc qarTveli eri, romelic arsebobda 2000
wlis winaT, iarsebebs 2000 wlis Semdegac, miuxedavad
iuridiuli statusisa Tu formulisa, ramdenadac erebi,
romelTac ar surT gaqroba, arc gaqrebian."
xuan xose ibareCe
|
2005
wlis 9-10 maisi
prezidenti
jorj buSi saqarTveloSi
  
|
E-mail: iberiana21@yahoo.com
|